8 Ocak 2015 Perşembe

ANAOKULU COCUKLARINDA MAHREMİYET EĞİTİMLERİ

Üç-Altı Yaş Arası Şiddetli Merak

Üç yaşlarında başlayan cinsellikle ilgili sorular okul çağına kadar tamamlanır.
Anne ve baba, okul öncesi eğitim öğretmeni uyum içinde ilk cinsel bilgileri çocuğa vermekle yükümlüdürler.
Okul öncesi çocukların cinsel hayalleri ve karşı cinsle ilgili bilinçli beklentileri ve deneyimleri yoktur. Bu yüzden çekinmek doğru değildir. Verilen bilgiler somut gerçekler şeklinde yer eder. Çocuklar çok küçük yaşlarda kendi bedenlerini tanırken cinsel organlarını da tanırlar ve karşı cinsle farklı olduklarını anlayınca nedenini sorarlar.
Çocukların cinsellikle ilgili sordukları sorulara eksik ya da kaçamak cevaplar vermek neredeyse bir gelenektir
Ancak çocuğa gerektiği kadar, açık ve doğru bilgi vermek önemlidir.
Ne Yapabiliriz?
Bebeğin dünyaya gelişiyle ilgili sorular; annenin karnında özel bir kese olduğu ve bebeğin burada büyüdüğü, yeterince büyüyüp zamanı gelince yine özel bir yoldan doğumla dışarı çıkacağı şeklinde cevaplandırılabilir.
Çocukların diğer insanların vücutları hakkındaki meraklarının yoğunluğu heyecanlı ve bazen utandırıcı olabilir. Çoğu ebeveyn için çocuklarını özel alanlarının dışında tutmak ve merakının doğal ve kabul edilebilir olduğu arasındaki rahatlatıcı dengeyi kurmak zordur. Bazı ebeveynler vücuda karşı iletilen rahat ve doğal tavırların mahremiyetlerinden vazgeçmenin bir diğer yolu olduğunu hissederler. Çocukların diğerlerinin vücutlarına olan ilgisi bazen sınırları aşsa da doğaldır ve art niyet içermez.
Çocuğunuz sizin vücudunuzu gözlemlemeye veya dokunmaya çok istekli olduğunda en mantıklı tepki, şok ve dehşetten ziyade tolerans ve merakın kabulüdür. Çocuğunuz ve size en uygun gelen dili kullanarak mahremiyetin değerini karşılıklı olarak açıklayabilirsiniz.
“İnsanlar çıplak olduğunda başkalarının kendisine dokunmasını ve bakmasını sevmezler. Bir kimse dokunulmak ve bakılmak istemiyorsa senin de onlardan isteyeceğin gibi sende, onlara saygı duymalısın. Onlara olan sevgini başka yollardan gösterebilirsin.”

Çocuğun Cinsiyeti Hakkında Endişeler
Eğer çocuk olduğu cinsiyeti kabullenmek istemiyorsa ya da aslında bu cinsiyete ait olmadığını öne sürüyorsa ve bu istek ısrarlı, katı, yıkıcı ve sonunda onun kimlerle oynayacağını, neler giyeceğini belirliyorsa çocuğun cinsiyet kimliğin oluşumu konusunda endişelenebiliriz. Erkek olmayı isteyen kız, örneğin kızların uzun saçlı olması gerektiğini (ki bundan nefret eder), hiç bir sporu yapamadığını (çok sevdiği), devamlı tartışmalarda pes etmemesi gerektiğini anlayan bebekler olduklarını ve bunun gibi şeylerde ısrar edecektir. Bir kız olmayı arzulayan erkekse, basmakalıp şekilde feminist olmak ister. Uzun dalgalı saç, sürekli elbise giyme isteği ve benzeri. Böyle cinsiyet karmaşasında olan çocuklar kim oldukları konusunda belirsizliklerden acı çekerler. Bu belirsizlikler karşısında mutlaka bir uzmana başvurulmalıdır.
Çocukların soruları cevaplanırken;
·         Kızların bedeni ile erkeklerin bedeninin farklı olduğu söylenmelidir.
·         Sorular cevaplanırken olabildiğince anlaşılır ifadelerle akıl karıştırmadan, yalnızca gerekli ama yeterli bilgi vermek en doğrusudur. Aksi halde yanıtlanmayan sorular başkalarına sorulurlar.
·         Ayıplayıp susturma daha da meraklanmaya neden olarak iç çatışma yaratabilir.


3-6 Yaş Arası Dönem
3 – 6 yaş arasında genital bölgenin hassasiyeti artar. Çocuklar bu artan hassasiyetle erotik boyutlu birtakım deneyimler yaşayabilir: Örneğin, kumsalda oturup oynarken, avuçladığı kumları parmakları arasından süzen küçük çocuk, bacaklarının arasından kayarak akışın haz verdiğini fark eder ve bunu etrafındakilere (çekinmeden) keyifle ilan edebilir. Örneğin, denizde kasıklarına kadar suda dikilirken, dalgaların hafif hafif dokunuşunun yol açtığı izlenimleri tekrar tekrar yakalamaya çalışabilir.
Çok yoğun olan ve uzun zaman süre giden mastürbasyon davranışlarında çocuk “bağımlılık” geliştirebilir ve vazgeçmesi zorlaşır. Ayrıca, aşırı mastürbasyonun klitoral uyaranlarda fikse oluşa ve vajinal frijitideye yol açtığı da düşünülüyor. Pipinin sertleşmesi, çişi çok geldiğinde, ılık duşun altında, ya da uykuya daldıktan yarım saat kadar sonra meydana gelebilir. Bunun mastürbasyon ve premastürbasyon diyebileceğimiz durumlarla ilgisi yoktur.

5 – 6 yaş arasında oluşumunu tamamlamakta olan üst beninin (yani iç denetleme sisteminin) etkisi ile çocuk yasak olandan vazgeçebilir.
Dürtülerini denetleme çabaları sırasında, çocukta sık sık öfke nöbetleri, keyifsiz ve bunalmış bir ruh hali görülebilir.
ÇOCUĞUNUZUN KENDİ CİNSİYETİNİ VE KARŞI CİNSİ TANIMAYA BAŞLADIĞINI NASIL ANLARSINIZ
Çocuğunuz çıplak dolaşmaktan hoşlanır
Aynanın karşısında soyunup kendisini seyreder
Karşı cinsten çocuk ve yetişkinlerin bedenine ilgi duyar ve onlara dokunmaya çalışır.
Televizyon, dergi ve gazetelerde yer alan cinselliğin ön plana çıktığı fotoğraf ve sahnelere ilgi duyar
Cinsellikle ilgili merak ettiği konularda çeşitli sorular sorar
Çocuğun cinsellikle ilgili soruları karşısında sakin olunmalıdır.
Çocuğun sorduğu soru, her şeyi açıkça sorabilmesini sağlamak amacıyla dikkatli bir şekilde dinlenilmelidir

ANNE- BABALAR ÇOCUKLARINI CİNSELLİKLE İLGİLİ BİLGİLENDİRİRKEN BUNLARI UNUTMAMALIDIR:
Ne Yapmalı, Ne Yapmamalı!
Çocuğumuzun genital bölgesiyle gereğinden fazla ilgilediğini düşündüğümüzde, durumun farkında değilmiş gibi davranarak, ilgisini başka bir yöne çekmek için birlikte bir oyun oynayabiliriz; onu kucağımıza alıp, bol resimli bir kitaba bakabiliriz; hikâye anlatabiliriz; parmak oyunu oynayabiliriz. Sadece çocuk genital bölgesiyle ilgilendiği sırada böyle davranılması sorunu kökten çözmeye yeterli değildir.
Evde anne babaları yeterince ve gerektiği şekilde ilgilenemeyen çocuklara, diğer “yakın yetişkinlerin” doğru destek vermesi de durumu değiştirememektedir.
Çoğu anne babalar ve eğitimciler yasaklamayı en kolay ve etkili yol olarak seçer.
Çoğu çocuk, genital bölgeyle ilgilenmesi yasaklansa da bunu gizlice sürdürür.
Anne babanın yasakladığı şeyi gizlice yapıyor olmak, güçlü suçluluk duygularına yol açar. Çocuğun cephesinden bakıldığında, güven ilişkisi zedelenmiştir. Ayıplama, cezalandırma gibi tutumların neden olacağı suçluluk duygusu çocuğun cinsel ve ruhsal gelişimi açısından daha yıpratıcı olabilir.
·         Yaptığının yanlış olduğunu düşünmesine neden olmayın. Cezalandırıcı, yargılayıcı ayıplayıcı ifadeler veya tavırlardan kaçının.
·         Başkalarının önünde yapmasının görenleri rahatsız edebileceğini öğrenmesini sağlayın.
·         Aşırı noktalar vardığını düşünüyorsanız ve gerekirse ilgisini değiştirebilecek aktiviteleri özendirmeyi deneyin.
·         Çocuğun yakın çevresini bilgilendirmek ve gerektiğinde desteğini almaktan çekinmeyin.
·         En önemlisi de mastürbasyona başka problemlerin eşlik edip etmediği konusunda dikkatli olun.
·         Cinsel eğitimin doğal bir süreç olduğunu, cinsel eğitim vermenin önemi ve gerekliliğini önce anne-baba olarak siz anlamalısınız.
·         http://www.umayanaokulu.net/images/checklist-bg.gif Çocukların cinsel gelişimine, cinselliği keşfetmesine ve cinselliğe ilişkin ilgisine, merakına karşı bilgilendirici, aydınlatıcı, hoşgörülü, tutarlı bir tutum ve anlayış göstermelisiniz.
·         http://www.umayanaokulu.net/images/checklist-bg.gif Çocukların cinsellikle ilgili sorularını yok saymamalı, susarak karşılamamalı, baskılayıcı, yasaklayıcı, cezalandırıcı bir tutum sergilememeli, ayıp ve utanılacak bir konu olarak görmemelisiniz.
·         http://www.umayanaokulu.net/images/checklist-bg.gif Çocukların cinselliğe ilişkin ilgi ve merakı sonucunda sorduğu sorulara kaçamak, geçiştiren, gerçekçi olmayan ve uzun, ayrıntılı yanıtlar vermemelisiniz.
·         http://www.umayanaokulu.net/images/checklist-bg.gif Çocuğun sorularına onların gelişim düzeylerine uygun, anlayabilecekleri kadar sade, basit, öz, tutarlı, gerçekçi, kararlı yanıtlar ve açıklamalar verilmeye çalışmalısınız.
·         http://www.umayanaokulu.net/images/checklist-bg.gif Cinsel konulara ilişkin çocuğun ilgisini, merakını ve sorularını beklemeksizin çocuğa açıklamalar yapmamalısınız.
·         http://www.umayanaokulu.net/images/checklist-bg.gif Çocuğun merakını engelleyici, alay edici, önemsemeyen, heyecanlanan, çekinen, kaygılanan ses tonu, farklılaşan bir davranış göstermemelisiniz.
·         http://www.umayanaokulu.net/images/checklist-bg.gif Çocuğa çok sıkı ve dar giysiler giydirerek ve cinsel organlarına dokunarak uyarılmalarına sebep olmamalısınız.
·         http://www.umayanaokulu.net/images/checklist-bg.gif Kendi cinsiyetine ilişkin kimliğini kazanmaya yönelik davranışlarına engel olmamalısınız. Kız çocuğunun makyaj malzemeleri ile oynama, topuklu ayakkabılar giyme, toka ve bilezik takma, etek giyme gibi  davranışlarını, erkek çocuğunun tıraş malzemeleri ile oynama, kravat takma gibi..
·         http://www.umayanaokulu.net/images/checklist-bg.gif Çocuğun cinsel merakını ve ilgisini çeken konularda bilgilendirmekten kaçınarak çocuğun dış dünyada ne gibi bilgilerle ve tehlikelerle karşılaşabileceğini dikkate almaksızın çocuğu kendi haline bırakmamalısınız.
·         http://www.umayanaokulu.net/images/checklist-bg.gif Çocukların oyunlar yoluyla cinsiyet farklılıklarını anlamalarına izin vermeli, çocuğun kendi cinsiyetine özgü rolleri kazanmasına teşvik etmelisiniz.
·         http://www.umayanaokulu.net/images/checklist-bg.gif Çocukların cinselliğe ilişkin merakını gidermek için çocuğun yanında çıplak dolaşmak, beraber banyo yapmak ve aynı odada yatmak gibi davranışlar uygun olmayıp, çocuğun erken uyarılmasına ve aklının    karışmasına yol açabilir. Bu nedenle çocuktan hiçbir      şeyin gizlenmemesi gerektiği biçiminde bir cinsel eğitim anlayışını benimsememelisiniz.
http://www.umayanaokulu.net/images/checklist-bg.gif Çocukların cinsellik üzerinde odaklanmasını, yoğunlaşmasını ortadan kaldırmak için onlar çeşitli     eğitici, geliştirici oyunlara, sosyo- kültürel ve sportif etkinliklere yönlendirilmeli, katılımlarını sağlamalısınız.



                                           SAİT ÖZDEMİR
AİLE EĞİTİMİ UZMANI &EĞİTİMCİ-YAZAR&UZMAN PSİKOLOJİK DANIŞMAN

05053086220