8 Ocak 2015 Perşembe

Türkiye hayatı okuyarak mı, yoksa izleyerek mi yaşıyor?  
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğünce hazırlanan "Türkiye Okuma Kültürü Haritası Projesi" tamamlandı. Geçen yıl 26 ilde 6212 kişiyle yapılan araştırma sonuçlarına göre günde 6 saat televizyon izleyip, 3 saat internete giren Türk insanı, kitap okumaya sadece 1 dakika ayırıyor.
Çalışmada varılan bir diğer sonuçta ise Avrupa’da yüzde 21 olan okuma oranının Türkiye’de sadece binde bir olduğu ortaya çıktı.
Dünyada en fazla kitap okuyan ülkelerin başında yüzde 21 oranıyla İngiltere ve Fransa yer alırken, bu ülkeleri sırasıyla Japonya yüzde 14, Amerika yüzde 12 ve İspanya yüzde 9 ile takip etti.
Türkiye, yüzde 0,1 okuma oranı ile listenin son sıralarında yer buldu.
En fazla okuyan kesim % 87,5 ile 7-14 yaş grubundaki bireyler.
Araştırma sonucuna göze çarpan ilginç detaylardan bazılarını sizlerle paylaşmak istiyorum. Araştırmaya göre, İstanbul ile Muş, Bitlis, Van ve Hakkâri’nin ortak bir noktası var; bu iller en çok "aşk" kitabı okuyor.
Güneydoğu’daki illerden Batman, Siirt, Mardin ve Şırnak ise "psikoloji" temasını tercih ediyor.
-Türkiye’de yılda 12-13 kitap ile en fazla kitabı Erzurum ve Erzincan okuyor, okunan kitapların çoğunu dini içerikli yayınlar oluşturuyor.
Buna göre, Türkiye’de her 4 kişiden birinin kitap alışkanlığının olduğu tespit edilirken, Türkiye’de yılda ortalama 7,2 kitap okunuyor. Bir defada kitap okuma süresi ise yüzde 47’lik oranla 30 dakika olarak belirlenirken, yüzde 22’lik kesim yaklaşık 1 saat kitap okuyor. Türkiye’de yılda ortalama yüzde 43’lük bir oran ile 1 ila 5 kitap arası satın alınırken, bunların büyük kısmını rastgele kitap seçen ve düzensiz okuyanlar oluşturdu.
Okurların yüzde 85,7 ile Türkçe yazılmış kitapları tercih ederken, çeviri kitap okuyanlar yüzde 30 içinde yer aldı.
Kitap seçiminde en etkili faktör ise yüzde 61,5 ile "tavsiye" oldu. Bunu, kitabın adı yani popüler oluşu takip etti.
Türkiye’deki okurla kitap seçiminde yayınevi tercihi yapmazken, kitaplar en çok satın alma yöntemi ile okunuyor, bunu arkadaşlarla değiştirerek kitap okuma takip ediyor.
Okuyucuların yüzde 33,7’si olmak üzere büyük çoğunluğu roman okumayı, ardından öykü ve şiir okumayı tercih ediyor.
DOĞU KARADENİZ MÜZİK DİNLİYOR-
Türkiye’nin okuma haritasına göre, boş zamanlarını kitap, gazete ya da dergi okuyarak geçirenler Doğu Karadeniz Bölgesi’nden Ankara’ya uzanan şeridi kapsıyor.
İstanbul hariç, Marmara ve Trakya bölgesi de boş vaktini okuyarak değerlendiriyor.
 İstanbul ve Ankara boş zamanında televizyon izlerken, Ege Bölgesi aile ile zaman geçiriyor.
Boş zamanının çoğunu müzik dinleyerek geçiren tek bölge ise Doğu Karadeniz.
ÇOK OKUYAN DİNİ KİTAP TERCİH EDİYOR-
Türkiye’de bir yıl içinde 12-13 kitap ile en fazla kitabı Erzurum ve Erzincan okuyor, okunan kitapların çoğunu dini içerikli yayınlar oluşturuyor.
 İkinci sırayı, yılda 10 ila 12 kitap ile Yalova, Kocaeli, Sakarya, Düzce ve Bolu illeri alıyor.
Başkent Ankara üçüncü sıraya yerleşirken, beklenen performansı gösteremeyen
Ege Bölgesi yılda ortalama 6 kitap okuyor.
EN ÇOK MACERA SEVİLİYOR-
Okunan kitaplara tema olarak bakıldığında,
İlk sırayı macera kitapları alıyor.
İkinci sırada, Trakya bölgesi, Çanakkale, Balıkesir, Kastamonu, Çankırı illeri, Orta ve Doğu Karadeniz’in bir bölümü ile Mersin, Adana ve Hatay illeri olmak üzere en fazla "tarih’ temalı kitapların tercih edildiği görülüyor.
Üçüncü sırayı polisiye alırken, Samsun, Amasya, Çorum ve Tokat bu temayı tercih ediyor.
AŞK VE PSİKOLOJİ-
Araştırma sonucu ilginç bir buluşmayı da ortaya çıkardı. Buna göre Türkiye’de sadece Mardin, Batman, Siirt ve Şırnak illeri "en çok hangi temayı tercih ediyorsunuz?’ sorusuna "psikoloji’ yanıtını verdi.
 Muş, Bitlis, Van ve Hakkâri ise, İstanbul’la aynı yanıtı vererek en çok "Aşk Kitabı" okuduğunu söyledi.
Araştırmanın bir başka üzerinde durduğu konu olan kütüphanelerine ilişkin sonuçlara bakıldığında, Türkiye’de yüzde 43,5 ile kütüphane kullanma alışkanlığı bulunmuyor. Kütüphaneler, çoğunlukla ders çalışma amaçlı kullanılıyor.
Halk Kütüphanelerinin büyük oranla varlığının bilinmesine karşın, halkın yüzde 47’si burada verilen hizmetlerin ücretsiz olduğu bilmiyor.
Sait ÖZDEMİR
Uzman Psikolojik Danışman
www.saitözdemir.net